Als je wandelen wilt combineren met een reële kans op betrouwbare zon, is het westen het deel van Madeira waar je naartoe moet. De kust hier ligt op het zuiden en zit in een regenschaduw, dus Calheta en Ponta do Sol blijven helder terwijl bewolking zich ophoopt boven de bergen. Landinwaarts klimt het land naar de Paul da Serra, een vlak, boomloos plateau dat vaak boven de wolken zweeft en aanvoelt als een ander land dan de groene terrassen beneden.

Deze gids behandelt waar het westen goed voor is, de bezienswaardigheden en wandelingen die je tijd waard zijn, waar je kunt verblijven en hoeveel tijd je de regio moet geven.

Moet je tijd maken voor het westen

Het westen verdient zijn plaats op een Madeira-reis om twee redenen die elders zelden samenvallen: het heeft de beste weersverwachtingen van het eiland en de startpunten voor enkele van zijn mooiste wandelingen. Calheta heeft het meest bruikbare strand van Madeira, Ponta do Sol heeft een langdurige reputatie als het zonnigste stadje, en het laurierbos en plateau erboven bevatten levada-routes die wandelaars specifiek naar het eiland brengen.

Het is ook het rustigste deel van de zuidkust: langzamer, ingetogener en zeer geschikt voor reizigers die een kalme uitvalsbasis willen in plaats van een drukke. Combineer een serieuze ochtendwandeling met een middag op het zand van Calheta en je hebt het beste van de regio gezien.

Je oriënteren

Het westen heeft twee duidelijke lagen. De onderste is de kust: een reeks beschutte, zonnige stadjes onder terrasvormige bananenplantages, lopend van Ribeira Brava bij de oostelijke toegangspoort via Ponta do Sol, Madalena do Mar en Calheta tot de kleine surfdorpjes Jardim do Mar en Paul do Mar. Daarboven verheft zich de Paul da Serra, een hoog heidelandplateau van grasland en windturbines, de grootste vlakke uitgestrektheid op het eiland. Vanaf het plateau dalen wegen af in het laurierbos en naar beneden naar de levada-startpunten. De uiterste westelijke punt, voorbij Calheta, eindigt bij de kliffen en vuurtoren van Ponta do Pargo.

Topactiviteiten in het westen

Het strand van Calheta. Madeira heeft zeer weinig natuurlijk zand, dus bouwde Calheta zijn eigen strand: goudkleurig zand aangevoerd en vastgehouden tussen twee golfbrekers, wat een kalm, beschut zwemstrand oplevert naast een kleine jachthaven. Het is de meest betrouwbare zonplek op het hoofdeiland, druk in de zomer en aangenaam buiten het seizoen.

Ponta do Sol. Een ongehaast stadje van steile straatjes en een kiezelstrand, met een microklimaat dat het de naam “punt van de zon” heeft opgeleverd. Het is een favoriet geworden voor langere, rustigere verblijven en, recentelijker, voor werknemers op afstand aangetrokken door het licht en de rust.

De 25 Fontes levada-wandeling. De bekendste wandeling in de regio begint bij Rabaçal, in het laurierbos onder het plateau, en volgt een levada naar een rotswand vol stromende bronnen en een watervalvijver. Het is Madeira’s populairste watervalwandeling en terecht. Zie de speciale 25 Fontes levada-wandelgids voor de route, moeilijkheidsgraad en timing.

Het Paul da Serra-plateau. Het plateau oprijden is op zich al een ervaring: de terrassen en het bos maken plaats voor open, boomloos heideveld, vaak boven de wolken, begraasd door schapen en runderen en omzoomd met windturbines. Het is het vreemdste landschap op Madeira en de toegangspoort tot de hoger gelegen wandelingen.

Fanal. Aan de rand van het plateau staan de oude, knoestige laurierbomen van Fanal in ruw weiland dat vaak in mist gehuld is. Het is een van de meest gefotografeerde plekken op het eiland, en een sfeervolle, licht griezelige hoek van het laurisilva.

Ponta do Pargo. Het meest westelijke punt van Madeira, gemarkeerd door een vuurtoren op hoge kliffen, met wijds uitzicht op de Atlantische Oceaan en veel minder bezoekers dan de kust verder oostwaarts. Een goede, rustige afsluiting van een rit langs het westen.

Waar verblijven

Het westen past bij reizigers die een rustige uitvalsbasis willen boven een levendige. Calheta is de voor de hand liggende keuze aan de kust, met het strand, de jachthaven en een cluster van hotels en appartementen. Ponta do Sol is kleiner en karaktervoller, goed voor een rustiger verblijf in de zon. Het plateau en bos hebben een verspreiding van landelijke huizen, handig als wandelen de belangrijkste reden is dat je hier bent. Veel bezoekers maken echter gewoon een dagtocht naar het westen vanuit Funchal, dat in minder dan een uur te bereiken is via de zuidkust-snelweg.

Hoe je er komt en rondreist

Een auto is de praktische manier om het westen te zien. Vanaf Funchal loopt de Via Rápida (VR1) langs de zuidkust naar Ribeira Brava in ongeveer een half uur, en de snelweg gaat verder westwaarts richting Calheta. Het bereiken van Rabaçal en de Paul da Serra betekent de bergwegen landinwaarts oprijden, die langzamer en bochtig zijn en niet het beste gehaast kunnen worden. Bij Rabaçal rijdt een pendelminibus vanaf de parkeerplaats de smalle toegangsweg af naar de startpunten.

Hoeveel tijd je eraan moet geven

Eén dag is genoeg om een levada-wandeling te combineren met een middag op het zand van Calheta. Met een tweede dag kun je het plateau, Fanal en de rit naar Ponta do Pargo toevoegen, of gewoon vertragen en genieten van een zonnig kustplaatsje. Het westen past ook netjes in een bredere lus met de noordkust over het plateau, of de centrale bergen.

Beste tijd om te bezoeken

• Juni–september: het warmste water en het drukste strand. Calheta vult zich, maar het westen voelt nog steeds rustig aan naast centraal Funchal.
• April–mei en oktober: ideaal om te wandelen: comfortabele temperaturen, het bos en plateau op hun best, het strand rustiger.
• November–maart: nog steeds de zonnigste kust van het eiland, goed voor milde winterwandelingen. Het plateau kan koud, mistig en af en toe gesloten zijn door het weer.

Veelgestelde vragen

Is Calheta een echt zandstrand?

Het is een kunstmatig strand. De kustlijn van Madeira is bijna geheel rots en kiezel, dus het goudkleurige zand van Calheta is geïmporteerd en wordt op zijn plaats gehouden door twee golfbrekers. Het resultaat is een beschut, kalm zwemstrand, alleen geen natuurlijk strand. Voor een lang natuurlijk zandstrand is het te bezoeken eiland Porto Santo.

Is het westen de beste uitvalsbasis voor levada-wandelingen?

Het is een van de beste. De startpunten van Rabaçal, waaronder de populaire 25 Fontes-route, worden bereikt vanaf de Paul da Serra boven de westkust. Maar de wandelingen zijn ook een haalbare dagtocht vanaf Funchal, dus verblijven in het westen is een voorkeur, geen vereiste.

Waarom is het westen zonniger dan de rest van Madeira?

De zuidwestkust ligt weg van de heersende noordoostelijke winden en zit in de regenschaduw van de centrale bergen. Bewolking hoopt zich meestal op boven de bergtoppen en de noordkust, waardoor Ponta do Sol en Calheta helder blijven. Het hoge plateau net landinwaarts heeft echter zijn eigen koudere, mistigere weer.

Kan ik over het Paul da Serra-plateau rijden?

Ja. Een geasfalteerde weg steekt het plateau over en verbindt de westkust met het noorden, wat een schilderachtig alternatief vormt voor de kustroute. De omstandigheden veranderen daar snel. Mist kan het zicht scherp doen dalen, en het is veel kouder en winderiger dan aan de kust, dus rijd het bij helder weer en controleer eerst de weersvoorspellingen.